Het allergrootste probleem bij elke verandering is misschien wel: weerstand (sommigen noemen het veranderbereidheid, maar dat is een ander woord voor hetzelfde).

Veranderraars en managers zijn er bang voor en zien er tegenop om weerstand te moeten managen. Het managen gaat soms met zachte hand: ‘mensen hebben tijd nodig, ze gaan het echt wel zien’ en soms met de botte bijl: ‘ze moeten er gewoon eind van de maand mee aan de slag, geen gezeur’.

Maar als je het de medewerkers vraagt, hebben ze helemaal geen weerstand. ‘Onzin’, zeggen ze. ‘Ik wil heus wel veranderen, maar ik zie het nut er niet van in’ of ‘ze willen weer eens iets, maar hebben de consequenties niet goed in beeld’.

Respectloos
Wie ben jij als veranderaar of manager, die mensen weerbarstig noemt als ze het nut van de verandering die jij wilt doorvoeren niet inzien? Is dat niet een beetje arrogant? Ik vind van wel. Ik vind iedereen arrogant die het heeft over weerstand van anderen. Jij hebt een beeld waar het allemaal naartoe moet, maar niet iedereen ziet dat. Dat is geen weerstand, dat is gebrek aan kennis of gebrek aan besef van urgentie of mensen hebben echt een andere mening of wat dan ook. Alles, behalve weerstand. Terughoudendheid weerstand noemen doet geen recht aan de mening van anderen en is in wezen respectloos.

Anders kijken
Als je anders kijkt zie je andere dingen. Ook hier.
Iedereen wil wel slimmer werken, iedereen wil zijn werk goed doen, maar de gekozen oplossing is niet voor iedereen logisch. Stel je wilt output management invoeren. Jouw organisatie werkt tijd en plaats onafhankelijk, maar de sturing vindt nog op input plaats. In jouw beeld werkt dat niet. Het nieuwe werken moet volgens jou gepaard gaan met sturen op output. Als mensen dan volgens jou in de weerstand schieten, is dat omdat ze vaak een interessant perspectief hebben dat jij niet hebt gezien. Het is geen weerstand, jullie kijken anders.

Drijfveren
Zo kom ik op het begrip drijfveren. Iedereen wordt ten diepste ergens door gedreven. Om jouw drijfveren te ontdekken zijn er verschillende tests op de markt. Maar voor nu is de ‘quick en dirty’ methode ook geschikt. Wat je kunt doen is na te gaan waar je ‘allergisch’ voor bent. Het tegenovergestelde van die allergie is dan vaak een drijfveer. Ik zelf heb bijvoorbeeld moeite met mensen die als maar blijven nadenken, niet vooruit te branden zijn en niet overgaan tot actie. Ik ben een doener, doelgericht en op naar het resultaat. Ik zie ook altijd overal het positieve van in en wil snel dingen uitproberen. Om bij het thema van output sturen te blijven is mijn devies: laten we het uitproberen en zien waar we uitkomen. Door vallen en opstaan komen we er wel. Maar mijn collega’s of degenen die het echt moeten doen hebben wat weerstand (in mijn ogen dan). Ze zien het niet zo zitten, willen eerst meer weten over de inhoud en zeker weten dat het gaat werken. Zij zijn niet zo van ‘vallen en opstaan’. In plaats van dat weerstand te noemen, werkt het veel beter om naar hen te luisteren. Zij hebben namelijk ook gelijk, maar worden door iets anders gedreven: zekerheid in plaats van risico nemen.

Hoe zorg ik er nu voor dat ik hen begrijp? In mijn gedachte ga ik naast die persoon staan in plaats van ertegenover. Soms doe ik dat ook echt. In workshops of sessies nodig ik iedereen uit om dat ook te doen. Ik ga naast haar staan en verplaats me in haar positie. Ik kijk als het ware via haar ogen naar de werkelijkheid. Die wereld ziet er heel anders uit dan de mijne. Zij heeft hele andere drijfveren, doelstellingen en ziet andere belemmeringen dan ik. En we hebben allebei gelijk!

Meervoudige werkelijkheid
We leven in een meervoudige werkelijkheid. Alles is dus waar. Een foto die een tijdje geleden ‘viral’ ging toont dat aan. De jurk op het plaatje is duidelijk wit met goud. Mijn kinderen snappen daar niets van. Volgens hen is hij is namelijk zwart met blauw. Ik zie dat echt niet. Zelfs niet als ik me in hun positie verplaats. Dus ook al doe je nog zo je best om de ander te begrijpen, ga er maar van uit dat er altijd beelden, ideeën, zichtlijnen, opvattingen, etc zijn die jij echt niet ziet, maar er dus wel zijn.

Als je inziet dat we in een meervoudige werkelijkheid leven en iedereen gedreven wordt door iets anders, snap je ook dat weerstand misschien wel niet bestaat.